“Su içsem yaıyor” diyorsanız, Hipotiroidiniz olabilir.                                                   Hipotiroidi döneminde Beslenme Önerileri

Sürekli kendinizi yorgun, halsiz hissedip konsantrasyon güçlüğü mü çekiyorsunuz? Saçlarınızda dökülme mi görülüyor? Ve son dönemlerde yediklerinizde değişiklik olmasa da kilonuzda önemli bir artış mı oldu? Yani su içseniz yarıyor mu? Dikkat! Siz de hipotiroidi yaşıyor olabilirsiniz.

Hipotiroidi Nedir?

Vücudumuzun boyun kısmında, erkeklerde daha belirgin olan ve “adem elması” olarak bilinen kıkırdak bölgesinin altında bulunan ve vücuttaki bütün hücreler üzerinde önemli etkilere sahip olan tiroit bezi bulunur. Tiroit bezi, T3 ve T4 hormonlarını üretir. Tiroid bezi, bir orkestra şefi gibidir ve bedensel fonksiyonlarımızın neredeyse tamamının kontrolünde rol oynar. Bu bezin az çalışması durumuna hipotiroidi adı verilir. Vücudun bağışıklık sisteminin herhangi bir nedene bağlı olmadan tiroid bezini tanımaması ve zamanla tiroid hücrelerini yok etmesi sonucu gelişen hipotiroid durumuna da “Hashimoto Hipotiroidi” adı verilir. Genelde anne-kız hastalığı olarak bilinir çünkü genetik eğilim hastalığın görülmesinde etkilidir ve hastaların %95’i kadındır.

Hipotiroidi belirtileri nelerdir?

Hipotiroidinin yaygın belirtileri arasında halsizlik, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, kabızlık, çabuk üşüme ve soğuğa tahammülsüzlük görülür. Cilt kuruluğu, ciltte kabalaşma, şişkinlik, saçlarda dökülme, uyku bozukluğu, adet düzensizliği, kansızlık, B12 eksikliği ve metabolizma yavaşladığı için kilo artışı tiroit bezinin az çalışması nedeniyle gelişebilir.

Hipotiroidi bebeklerde ve çocuklarda, büyümede ve zeka gelişiminde geriliğe neden olabilir. Yetişkin bireylerde ise vücutta ve metabolizmada genel bir yavaşlama söz konusu olur. Ancak erişkin bireylerdeki hipotiroidi belirtileri tiroit hormonu tedavisi ile büyük oranda düzelir.

Hipotirodi durumunda beslenmede nelere dikkat etmek gerekir?

Hipotiroidiniz varsa, önceki döneme göre %15- 30 oranında bir kilo artışınız olabilir ve kilo vermekte zorlanabilirsiniz. Özellikle menopoz dönemindeyseniz, hipotirodi ile birlikte kilo vermeniz çok daha zorlaşır. Hipotiroidi hastalığında kilo verebilmeniz için öncelikle hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Endokrinolog ile görüşmeniz ve uygun dozda ilaç tedavisi uygulanması çok önemlidir. İlaç tedavisiyle birlikte, beslenme uzmanı tarafından size özel hazırlanan yeterli ve dengeli beslenme programı hastalığınızın yan etkilerini azaltmak ve kilo vermeniz açısından önemlidir.

Eğer hipotiroidiniz varsa, işte uygulayabileceğiniz bazı öneriler:

  • Günde 2 porsiyon meyve, 3 porsiyon sebze tükettiğinizden emin olun. A,C,E gibi antioksidan vitaminlerden zengin sebze ve meyvelere beslenmenizde yer verin.
  • Haftada en az 2 kez balık tüketin, Omega 3, tiroid fonksiyonlarını olumlu etkiliyor. Eğer balık tüketemiyorsanız Omega-3 takviyesi alabilirsiniz
  • Keten tohumu da Omega 3 içeriğiyle tiroid bezinizin daha iyi çalışmasını sağlar. Günde 1-2 yemek kaşığı kadar taze öğütülmüş keten tohumunu sebze yemeklerinize, salataya veya yoğurdunuza ekleyip tüketmeye çalışın.
  • Hipotiroid aynı zamanda insülin hormonunuzu da yükseltebildiği için şeker içeriği yüksek olan besinlerin sınırlandırılmaya çalışın. Şeker, makarna, patates, kek, tatlı vb besinler yerine tam tahıllı ekmek, kepekli makarna, esmer pirinç gibi tam tahıllı ve glisemik indeksi düşük besinleri tercih edin.  
  • Lif ve bitkisel proteinden oldukça zengin kuru baklagillere de (nohut, kuru fasulye, mercimek vb) haftada 2 kez mutlaka yer verin
  • Diyetinizle, ihtiyacınıza uygun, yeterli düzeylerde iyot (iyotlu tuz, deniz ürünleri) almaya özen gösterin.
  • Çinko ve selenyum tiroid hormonunun metabolizmasında etkili minerallerdir ve eksikliğinde tiroid metabolizması bozulur. Beslenmenizde ceviz, et, balık, tam tahıllı unlar, süt ürünleri, sebze, meyveler ve yumurta gibi besinlere yer vermeyi unutmayın. 
  • E vitamini de selenyum ile birlikte alınmalıdır.  Bu vitaminden zengin besin olan besinler ise; bitkisel yağlar, zeytinyağı, mısırözü yağı, ayçiçek yağı, buğday tohumu, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, keten tohumu, badem, fındık, kabak çekirdeği. Bu besinleri uygun porsiyonlarda beslenmenizde yer verebilirsiniz.
  • Tiroidde en fazla görülen problem de ödemdir. Bu nedenle su tüketiminizi asla ihmal etmeyin, günde 8-10 bardak su içmeye çalışın.
  • Stres birçok hastalık gibi tiroid bulgularını da direkt olumsuz etkiler. Bu nedenle stresle baş etmek için nefes egzersizleri, yoga, kitap okuma vb sizi rahatlatacak yöntemleri kullanın.
  • Veeee en önemlisi hareket edin. Haftada en az 3 gün en az 45 dk sevdiğiniz, keyif aldığınız bir egzersizi yapın.

Uzman Diyetisyen Ceren Batmaz Sarı